Nieuw leven voor oude toren

27/01 Al ruim 630 jaar staat hij er, deze stoere blok mergel. Ooit was hij een van de zes stadspoorten van Tongerens middeleeuwse omwalling. Kogelgaten vertellen dat het vroeger niet beter was. Zo schoot een kanon in 1673 de voorburcht aan gruzelementen. Met de groeten van Lodewijk XIV, de zonnekoning. Een dom deurtje, twaalf meter hoog, leidt sindsdien nergens heen. Binnen hebben generaties hun naam gekerfd. Of dat van het lief. De tijd is stil blijven staan in de Moerenpoort. Tot 2010. Na jarenlang uitstellen pakt de stad een van zijn meest markante monumenten aan.

“Maar het karakter van de toren verandert niet. Die is uiteraard beschermd”, zegt architect Wilfried Jenzen. Samen met zijn echtgenote Sigrid Claikens werd het bureau Claikens-Jenzen Architecten al in 1997 aangezocht - Sigrid en Wilfried waren amper twee jaar afgestudeerd - om iets innovatief te bedenken voor die oude toren.
“In maart 1999 werd ons restauratiedossier al goedgekeurd. In grote lijnen is dat nog altijd hetzelfde. Een metalen loopbrug met een nieuwe toegang naar wat nu dat dichtgemetseld deurtje is. Dat komt uit op de eerste verdieping. En van de eerste verdieping tot boven aan de derde verdieping komt er een grote, doorlopende vitrinekast. Voor een permanente, meer eigentijdse tentoonstelling en multimediale toepassingen. Met dat nieuwe, verticale element willen we meer de toren benadrukken. Maar er waren nooit budgetten voor. Jaar na jaar werd de restauratie opgeschoven.”

Schimmel

Dat is nu voorbij. De bouwaanvraag is nu ingediend. Gerard Stassen, schepen van Monumenten (sp.a), hoopt dat die vergunning zo snel mogelijk rond is: “Het Agentschap Ruimtelijke Ordening - Onroerend Erfgoed heeft 105 dagen tijd om advies te geven. Wij hopen op de helft van die termijn. De werken voor het eerste deel van de restauratie - dak, muren, elektriciteit en binnentrappen - is toegewezen aan Building NV. Dat deel kost 427.504 euro. Bijna 250.000 euro ervan wordt betoelaagd door het Agentschap Ruimtelijke Ordening - Onroerend Erfgoed. De werken zullen ongeveer een jaar duren.”

En dan komt de - nu ja - museale invulling. Nu een aandoenlijk allegaartje van harnassen en wapentuig waarvoor nog geen muis op de vlucht slaat, een door schimmel aangevreten Belgisch vaandel (zie foto) en groen oxiderende wanden. Maar voor die euro toegang die ze hier in de weekends nog vragen, krijg je boven op het panoramisch dak, achttien meter en nog wat hoog, misschien wel het mooiste beeld op de oudste stad van België. Al was het gisteren wel Siberisch koud daarboven.

Na de restauratie en aanleg van de loopbrug komt pas die doorlopende vitrinekast aan bod. De opdracht voor een grafisch ontwerp voor de nieuwe inrichting wordt deze week toegewezen. De museumobjecten, die nog de moeite zijn - we vrezen voor dat vaandel - krijgen ook hun restauratie. Afijn, tegen dat u de Moerenpoort nieuwe look zal zien, zal het zeker 2011 zijn. En dan kan ie hopelijk weer zeshonderd jaar mee.