Boek over mysterieus domein van Masy
Het domein van mijningenieur Théodore Masy (1840-1935) is gesloten voor gewone mensen. Militairen schieten er hier namelijk regelmatig op los. Buurman Rik Thomas (85) heeft alles wat er over Masy te vinden is, gecheckt en in een boek verwerkt. De legendes heeft hij ontkracht. “Zijn vrouw was geen Corsicaanse danseres”, weet Thomas intussen.
Théodore Masy was een rijke ingenieur die werkte voor een Luikse steenkoolmijn. Rond 1870 kocht hij de Gekkenberg, een domein dat hij snel herdoopte tot de Eikenberg. Een lap ‘woeste Kempen’ van maar liefst 300 hectare tussen Meeuwen, Wijshagen en Houthalen. Hij was trouwens niet de enige rijke Waal die in de buurt een vakantie-optrekje wilde. Behalve een cottage bouwde hij ook paardenstallen, een schuur, serres en in 1921 - op zijn 81ste - zelfs een groot landhuis. Een ‘kasteel’ zeiden de buren, voorzien van een elektrische lift. “Ik ben er als tienjarige voor het eerst geweest”, zegt Rik Thomas. “In 1937, met een vriendje. De dreven, het park, de stallen, de serres, het maakte allemaal enorm veel indruk op me.”
Paardenkerkhof
De grond rond het domein werd beplant en bezaaid, de hele buurt vond er werk. “Iedereen die paard en kar had, werd ingeschakeld”, weet Thomas.
Van al dat moois schiet - op een paar muren na - niks meer over. Het kasteel is een hoopje stenen. “Het leger heeft dat laten ontploffen”, weet Rik Thomas. “Ze hadden schrik dat er toch mensen zouden inkruipen en dat was gevaarlijk bij schietoefeningen.”
“Nog voor het leger de boel heeft opgeblazen, is de boel trouwens geplunderd”, zegt Katrien Schaerlaekens van de Erfgoedcel Mijn-Erfgoed, de uitgever van het boek. “Trap, ornamenten, alles is in de loop der jaren verdwenen. En iemand die stenen nodig had, ging die gewoon op het domein rapen.”
Op het domein staan allerlei grootse bomen. Sequoia’s, twintig verschillende eiken, beuken. Op een betonnen muur vinden we nu nog wijngaardslakken, ook die kweekte hij. “Van Masy werd ook gezegd dat hij een boom plantte op elk dood paard, omdat de bomen er telkens op een heuveltje staan. Daarom noemden ze die plek ook het paardenkerkhof”, zegt Thomas.
Maar uit onderzoek van Natuur en Bos blijkt dat er helemaal geen paarden liggen onder die bomen. De bomen zijn gewoon op opgehoopte grond geplant omdat de buurt erg moerassig is.
Juwelen
Masy is twee keer getrouwd, de eerste keer op zijn 49ste en dan nog eens na de dood van zijn eerste vrouw. “Die tweede vrouw, Elisabet Couret, was een vurige. Ze noemden haar de Corsicaanse danseres, maar ze kwam helemaal niet uit Corsica en ze danste niet. Waar die naam vandaan kwam, weet ik ook niet.”
Na de dood van Masy erfde zijn vrouw het domein, maar zij werd met psychiatrische problemen opgenomen in een ursulinenklooster. “Ze liet alles achter aan een priester-neef, abbé Alexandre Laudat uit Frankrijk. De juwelen en sieraden van mevrouw Masy gaf hij aan de kathedraal van Parijs, in ruil kreeg hij maar liefst twee miljoen frank als een soort schadeloosheid. Toen al. Maar die juwelen zullen dus wel veel meer waard zijn geweest.”
Masy had er dan ook een mooie carrière opzitten. “Hij was 95 toen hij stierf, hij was maar liefst 60 jaar directeur geweest van de Charbonnages Espérance & Bonne Fortune en zestig jaar aandeelhouder van onder meer Cockerill.” Masy was trouwens mede-eigenaar van de mijn van Zwartberg. Hij ligt begraven in een kapel die intussen op privégrond staat. De rest van het domein is nu Nato-schietterrein. “Het leger wilde graag meewerken met dit project”, zegt Katrien Schaerlaekens. “Maar ze hebben meteen duidelijk gemaakt dat het nooit nog toegankelijk wordt voor publiek.”
Liliana CASAGRANDE