Thuislozen klagen over slechte werking Hasselts opvangcentrum

"Dagelijks 25 euro moeten betalen én al je inkomsten moeten afgeven, en dat in ruil voor slecht eten waar je ziek van wordt, voor een verblijf in een klein, kaal kamertje. Zonder degelijke begeleiding of hulp in het zoeken van een job of een woonst, zonder bewegingsvrijheid of privacy. En dan ook nog eens aan het werk gezet worden als kuisvrouw! Dit lijkt wel een gevangenis!" Enkele (oud-)bewoners van het thuislozenopvangcentrum van CAW Sonar in Hasselt doen hun beklag.

"Iedereen wil hier weg. Het is hier niet uit te houden", zegt Hetvika Jeegers (20) uit Maaseik, die sinds juni, thuis verstoten, in het nieuwe opvangcentrum aan de Salvator verblijft. "Je moet om half 11 's avonds binnenzijn en als je buitengaat, moet je dat verantwoorden. Het eten is zo slecht - beschimmeld brood! - dat ik er een maagontsteking van gekregen heb. Ik trek van de ziekenkas, maar moet alles afgeven: niets kan ik voor mezelf houden. En dan moet ik nog taken doen waarvoor ze makkelijk een poetsvrouw zouden kunnen betalen. Ik heb er geen probleem mee mijn eigen kamer te onderhouden, maar ook het sanitair en de gangen? En dat moet dan ook nog voor 11 u 's ochtends gebeuren."

Ze heeft een dubbel gevoel bij crisisopvang: "Het is goed dat het bestaat - waar moest ik anders naartoe? Maar als het zo moet, mogen ze het van mij afschaffen."

Buitengezet

"Elke dag dat ik hier ben, ga ik achteruit", zegt Rooske Bottelbergs (66) uit Hasselt, die er al 6 maanden zit, wachtend tot haar invaliditeitspensioen in orde is. "Je wordt hier niet geholpen zoals het moet. Eigenlijk doen ze niets voor je. Ja, je behandelen als kleuters, dat wel. Ik ben dan nog meegaand en berustend, maar anderen, die opstandiger zijn, hebben het er moeilijker mee. Ik heb op dat half jaar slechts drie mensen vrijwillig zien vertrekken: de anderen werden buitengezet omdat ze bv. in het zwart werkten, agressief waren of medicatie naar de kamer brachten."

"En omdat ze niet meer konden betalen", zegt Jeanine Martens (67) uit Genk. "Ik ben gewoon buitengegooid omdat het OCMW niet meer voor me wil instaan." Zij vindt ook dat het centrum in de taakverdeling geen rekening houdt met de omstandigheden van de bewoners: "Als ik op mijn knieën val, zijn ze kapot. Toch moest ik de wc's poetsen." Haar psychische problemen heeft ze zelf opgelost, "met gewone ijzervitaminen. De begeleiding deed niets voor mij. Je wordt er gepluimd en niét geholpen. Sterker nog, mijn vriend en ik zijn kleren naar ginds gaan brengen omdat de mensen zelf helemaal niets hebben..."

“Samenleven vergt afspraken”

Johan Huygen, directeur CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk) Sonar begrijpt wel dat de bewoners het moeilijk hebben met hun situatie, maar weerlegt de klachten:

• Betalen en inkomen afstaan: “Gebruikelijk in de hele sector. Om het verblijf mee te betalen: onze werking wordt niet volledig gedekt door subsidies. De tarieven zijn trouwens in heel Vlaanderen dezelfde. De rest van het inkomen wordt in overleg gespaard. We zijn geen commerciële instelling.”
• Privacy/eten: “We zitten sinds mei in een nieuw centrum, een grote verbetering: geen slaapzaal meer, maar individuele kamers, ook voor koppels en gezinnen. Het eten was een probleem, maar daaraan is gewerkt.”
• Uitgaansverbod en meldingsplicht: “Een kwestie van veiligheid. Wij zijn verantwoordelijk voor deze mensen en moeten dus weten waar ze zijn. Als je samenleeft, zijn er afspraken nodig.”
• Begeleiding: “De kern van crisisopvang. Bedoeling is het verblijf zo kort mogelijk te houden, maar zo lang als nodig. Voor sommigen kan dat lang zijn, omdat er geen alternatief is of omdat ze het moeilijk hebben de volgende stap te zetten. Ze worden daarin ondersteund, maar ze moeten uiteindelijk toch leren dingen zelf te doen.”
• Werktaken: “De takenlijst houdt rekening met de individuele omstandigheden (bv. de aanwezigheid van kinderen). ‘Geen goesting’ is geen omstandigheid: als je zelfstandig woont, moet je ook poetsen en koken. Voorts zijn de taken een manier om de dag structuur te geven.”
• Vertrek: “Inderdaad vertrekken er weinig mensen meteen naar een nieuw leven, in een eigen woning. Meestal vertrekt men voor een volgende stap in de begeleiding of naar een meer aangepaste opvang. Als iemand echt wordt buitengezet, is er al heel wat aan voorafgegaan. Voor de begeleider is een afgebroken begeleiding ook een mislukking, en die proberen we te vermijden.”

kD