De Sint-Sebastiaansgilde viert 500-jarig bestaan

Sint-Sebastiaansgilde van Borgloon vierde in 2011 feest
Nu deze krant de gemeenten toelaat hun eigen nieuws kenbaar te maken, wil ik daar in 2011 nog snel gebruik van maken. Toen Leonardo Da Vinci in Italië zijn Mona Lisa net had geschilderd, schafte de Sebastiaansgilde in Borgloon zich een nieuwe vlag aan. Deze vlag wordt 500 jaar lang, op de feestdag van Sint-Sebastiaan in januari, in Borgloon rondgedragen. Merkwaardig is dat minstens 500 jaar lang, onafgebroken het ene lid opgevolgd werd door een volgend lid, generatie na generatie. Dat is uniek in Borgloon. Deze vereniging is een levende relikwie uit de middeleeuwen, een stuk levend erfgoed.
Op een bijeenkomst in het stadhuis werd deze oude vlag overhandigd aan de heer burgemeester in het bijzijn van zijn gemeenteraadsleden. Dat gebeurde met de nodige speeches gevolgd door enkele lekkere glaasje Loonse wijn. Deze unieke 500-jarige vlag kan nergens beter bewaard worden voor het nageslacht dan op het stadhuis. De gilde schafte zich ondertussen al een nieuwe vlag aan, waarvan wij hopen ze ook 500 jaar zal meegaan.

Historiek

Wanneer de schuttersgilde ontstond en over de historiek ervan is er omzeggens nergens meer iets te achterhalen. Wat wij zeker weten is dat de gilde valt onder de bescherming van de heilige Sint Sebastiaan die in 288 gedood werd door pijlen.
In zijn boek “t Sgrevenhuis” schrijft Hendriek Henrotay dat de kamer St Sebastiaan in Loon wellicht zo lang bestaat als de vrijheid van de stad, dus reeds in de 12de eeuw. In elk geval bezitten we een vlag van het jaar 1511. Op dit concreet gegeven steunen wij ons om te veronderstellen dat de gilde minstens 500 jaar bestaat. In zijn boek gaat Henrotay verder over de gildeleden: “Zij die er deel van maakten, moesten den eed van getrouwheid afleggen aan de regeering der stad, en beloven steeds gereed te zijn ten prijze van hun bloed hunne privilegiën te verdedigen; zij gehoorzaamden aan den eersten oproep van den magistraat; zodra de banklok luidde, was elkeen gehouden zich in gelid te gaan rangschikken op de markt, in eene der negen hem aangeduide kompanien om vandaar geleid te worden naar de plaats waar men zijnen dienst kan noodig hebben”. Het was dus een soort burgerwacht die met pijl en boog het ommuurde stadje Borgloon moest verdedigingen tegen rondtrekkende huurlingsoldaten en roversbenden. Later kregen schutterijen een meer symbolische functie. Zo stonden schutterijen in voor de goede orde tijdens de vele processies of in de late zestiende eeuw, voor de bescherming van de katholieken en religieuze symbolen tegen gewelddadige acties van de protestanten.
Tijdens optochten droeg de koning het zilverwerk, de vaandrig droeg de vlag en de tamboer bewerkte de trommel. Dat is vandaag nog altijd het geval. Het reglement verbood onbehoorlijk gedrag zoals vloeken, op de vuist gaan, een mes trekken, het verkeerd dragen van de boog, kwaadsprekerij en zoveel meer. Blijkbaar ging het er in de schutterijen niet zacht aan toe. Vandaag zijn de leden veel zachtaardiger, anders blijf je geen 60 jaar lang lid.

Na de Franse revolutie in 1789 heeft die omwenteling al de oude genootschappen vernietigd en de goederen van de broederschappen verbeurd verklaard. Toen de gilde, die haar zetel had in t Sgrevenhuis, daar in 1790 niet meer mocht vergaderen moest ze naar een herberg, als vergaderlokaal, uitwijken. Waarschijnlijk werd er van toen af niet meer geschoten om de koning aan de duiden. De Sint-Sebastiaansvrienden bleven de traditie voortzetten, weliswaar in een gewijzigde vorm; het schieten werd vervangen door het kaarten.
Het is dan dat de gilde “de goudbloeme” ophoudt te bestaan. Deze gilde hield zich bezig met de “ dietsche letterkunde”. Wanneer de Gilde van Sint-Joris,, die bestond uit leden met een kruisboog, stopte met bestaan is niet meer te achterhalen. Het enige astbare bewijs an deze gilde is een schild van de heer Cremers, doctor in de medicijnen, die in 1757 als koning dit schild schonk aan zijn gilde. Hoe dat in de Sint-Sebastiaansegilde terecht kwam is een raadsel;

Heden

Tegenwoordig beginnen de 32 leden, in het lokaal, van begin november tot half december te kaarten, tot alleen de koning overblijft. Na het naamfeest van Sint-Sebastiaan op 20 januari, vieren we de ganse dag feest. Het begint met een heilige mis. De koning draagt die dag de fluwelen kazuifel bekleed met het koningszilver. Achter de vlag en de trommelaar leidt hij de leden, geflankeerd door de voorzitter, naar 4 herbergen waar de ganse dag gekaart wordt. Het gerstenat wordt dan niet gespaard. Tussendoor wordt er tweemaal goed gegeten in het lokaal “Het bruin cafétje”.