"Met pijn in het hart"

Begin april gaat in het klooster in de Winterstraat in Bilzen het licht definitief uit. Na bijna 113 jaar trekken de laatste drie Broeders van de Christelijke Scholen weg uit het Demerstadje. En ja, zo geven ze zelf grootmoedig toe, dat doet toch een tikkeltje zeer aan het hart.

Al is er meteen ook goed nieuws. Want echt ver weg trekken de broeders niet. Eindbestemming is namelijk ... Munsterbilzen, waar de drie heren in serviceflats zullen trekken.

“Maar toch”, beaamt André Vandoren van Technisch Instituut Sint-Jozef, “knippen we na al die jaren onze band met de broeders door. We zullen ze nog wel zien, maar veel minder. Vroeger woonden ze letterlijk in de tuin van onze school. Broeder Piet zat ook in de inrichtende macht. Dat zal allemaal stoppen.” In de topjaren waren een vijftal broeders actief in de school. “De laatste is wel al in 1996 met pensioen gegaan.”

Ze hebben broeder Anselmus in 1940 met veel egards begraven. Maar een week later stond hij daar ineens terug

De geschiedenis van de broeders in Bilzen gaat meer dan een eeuw terug, tot het jaar 1897. “Omdat de toenmalige hoofdonderwijzer met pensioen ging, besliste de deken om bij de broeders aan te kloppen om het onderwijs in Bilzen in handen te nemen. En die hebben toen geluisterd”, glimlacht broeder Piet Croonen (81), die de voorbije jaren met broeders Pierre Vanhengel (81) en Lucien Remels (83) in het klooster de Winterstraat woonde.

De Broederschool kende in die meer dan een eeuw veel voorspoed, maar toch ook rampspoed. Zoals op 10 mei 1940: de Kloosterstraat werd zwaar getroffen door het oorlogsgeweld en de school werd herschapen in een ruïne. Daardoor moesten de jongens in noodlokalen opgevangen worden. “Er werd les gegeven in garages, winkels en herbergen. De markt en de straten deden dienst als speelplaats”, vertelt broeder Piet.

“Pittig detail nog”, zo voegt André Vandoren toe. “Er was bij die ramp een dode gevallen bij de kapper. Het slachtoffer was onherkenbaar verminkt, maar aan de kapstok hing de jas van een broeder. Ze hebben broeder Anselmus toen met veel egards begraven. Maar een week later stond hij daar ineens terug. Bleek dat hij op de vlucht geslagen was, en dat dus een andere klant van de kapper begraven was.”

“De broeder heeft zijn begrafenis dus twee keer meegemaakt: één keer als levende, en één keer als dode”, lacht broeder Pierre.

Onze opvolgers zijn allemaal leken, maar ze blijven trouw aan de filosofie van onze stichter de la Salle

“De broeders hebben hun stempel op de parochie gedrukt. Bilzen mag trots zijn dat de broeders hier zo hard gewerkt hebben”, vindt André Vandoren. “Ja, maar we hebben ook wel erkenning gekregen van de gemeente. Het pleintje hier voor de deur heet niet voor niets Broederschoolplein”, gniffelen de heren geamuseerd.

Wat ze van ‘hun’ opvolgers in de school vinden? “Het zijn nu allemaal leken. Maar we zijn blij dat ze het zo goed doen, en dat ze trouw blijven aan de filosofie van onze stichter, Jean-Baptiste de la Salle: namelijk de armen helpen. Al is het ergens wel jammer dat er geen opvolging is. In Vlaanderen tellen we nog 75 broeders. Ooit waren het er 670. ‘Onze’ jongste is 68. Ook een Bilzenaar trouwens.”


Bilzen mag trots zijn dat de broeders hier zo hard gewerkt hebben

Het afscheid is intussen nakend. “We zijn ons aan het klaarmaken voor de verhuizing naar Munsterbilzen. Dat vraagt wat werk”, zegt broeder Lucien. “Op 1 april krijgen we de sleutels van onze nieuwe serviceflats. Ik geef toe dat dit afscheid toch pijn aan het hart doet. We kennen het hier, de verbondenheid met de school valt weg... Maar misschien heeft het wel lang genoeg geduurd?”

Overigens: wat er met het klooster aan de Winterstraat gaat gebeuren, is voorlopig nog onduidelijk.