15.000 wetenschappers waarschuwen voor catastrofale toekomst

Print
15.000 wetenschappers waarschuwen voor catastrofale toekomst

De vergelijking met 25 jaar geleden is verontrustend.

In een ‘brief aan de mensheid’ wijzen 15.000 wetenschappers uit maar liefst 184 landen ons op de catastrofale gevaren waaraan onze wereld steeds meer is blootgesteld. Een razend snelgroeiende bevolking, een op hol geslagen consumptiemaatschappij en het verlies aan biodiversiteit zijn slechts enkele van de pijnpunten die de wetenschappers aanhalen. Ze vergelijken met een eerste waarschuwing uit 1992 en de conclusie is verontrustend.

Het is ‘The Alliance of World Scientists’ die het artikel publiceerde in het online vakblad BioScience. De brief is een update van een eerdere waarschuwing die 25 jaar geleden al ondertekend werd door zo’n 1.700 onderzoekers, waaronder zo goed als alle Nobelprijs winnaars en laureaten in de wetenschappen.

Een kwarteeuw later is de vergelijking verontrustend: volgens de experten ziet het er vandaag nog veel slechter uit dan in 1992. Meer zelfs, als de wereld niet snel reageert, staan ons grote hoeveelheden menselijke ellende wachten.

Op hol geslagen consumptie

Een van de grootste problemen voor onze mensheid is onze op hol geslagen consumptiemaatschappij. De bevolking groeit razend snel (er lopen 35% meer mensen rond dan in 1992), maar de middelen zijn beperkt. Natuurlijke bronnen raken uitgeput, de biodiversiteit slinkt zienderogen. “Maar wetenschappers, media-influencers en burgers doen niet genoeg om ertegen te vechten”, klinkt het in de brief. Het is de befaamde Amerikaanse ecoloog William Ripple die het voortouw neemt. “Als we onze buitensporige consumptie niet erkennen als oorzaak van ecologische en maatschappelijke existentiële bedreigingen, zetten we onze toekomst op het spel.”

25 jaar later

De resultaten van de wetenschappelijke vergelijking met een eerste studie uit 1992 zijn verontrustend. Zo wijst de brief er verder op dat in de afgelopen 25 jaar:

- de hoeveelheid beschikbaar drinkbaar water per hoofd wereldwijd 26% is afgenomen.

- het aantal “dode zones” (plekken waar weinig tot niets kan leven door vervuiling en zuurstofgebrek) in de oceanen met 75% is toegenomen.

- bijna 300 miljoen hectare bos is verloren gegaan, voornamelijk om plaats te maken voor landbouwgrond.

- de gemiddelde temperaturen en uitstoot van broeikasgassen wereldwijd aanzienlijk stijgen.

- het aantal zoogdieren, reptielen, amfibieën, vogels en vissen in de wereld met 29% is gedaald.

15.000 wetenschappers waarschuwen voor catastrofale toekomst
Foto: NASA

Gat in de ozonlaag: lichtpuntje

Toch is er ook goed nieuws. Het gat in de ozonlaag is er wél op vooruit gegaan. Hoewel het zowat de enige globale verbetering is sinds 1992, is het wel degelijk een hoopvol teken. “Het laat zien dat we vooruitgang kunnen boeken”, zegt Ripple. “Laat ons dat aansporen om nog meer positieve veranderingen door te voeren.”

In bepaalde regio’s zijn er ook vorderingen gemaakt in het verminderen van extreme armoede en honger. En de investeringen in onderwijs voor meisjes en vrouwen werpt eveneens zijn vruchten af: er is wel degelijk een snelle daling van de vruchtbaarheidscijfers te merken.

15.000 wetenschappers waarschuwen voor catastrofale toekomst
Foto: Dieter Telemans

Laatste kans

Toch is de voornaamste boodschap die de wetenschappers meegeven onbetwistbaar: de tijd dringt. “Binnenkort zal het te laat zijn om van ons falend traject af te wijken,” luidt het in het slot van de brief. “We hebben veel geleerd sinds 1992, maar er is meer verandering nodig. In milieubeleid, menselijk gedrag en politiek leiderschap.”

Professor Ripple hoopt, samen met de 15.000 andere wetenschappers, dat hun paper opnieuw een wijdverspreid publiek debat over het klimaat aanwakkert. “De mensheid krijgt nu een tweede kans, laten we onze toekomst niet langer op het spel zetten.”