Dit artikel is exclusief voor jou als abonnee

Dit exclusieve artikel lezen? Doe het gratis >

Risico op bosbrand is nergens groter dan in Limburg

‘Hoog’ tot ‘zeer hoog’ brandrisico in kwart van provincie

Hasselt -

Nergens anders in België is het risico op een bosbrand zo groot als in Limburg. Dat blijkt uit onderzoek aan de UGent, dat in opdracht van de FOD Binnenlandse Zaken een Belgische risicokaart voor natuurbranden opstelde. “Liefst 25% van het Limburgs grondgebied kent een hoog tot zeer hoog brandrisico”, weet dr. Jan Baetens van de vakgroep Wiskundige modellering, Statistiek en Bio-informatica aan de UGent.

Hoewel België geregeld door grote bos- en heidebranden wordt getroffen, bestond er tot voor kort geen wetenschappelijk onderbouwde risicokaart. “De kaart die de overheid gebruikte, is destijds opgesteld op basis van bevragingen bij brandweerkorpsen”, weet onderzoeker Baetens. “Er zijn toen geen meetbare gegevens gebruikt, wat zich in een weinig accuraat instrument vertaalde. Van de 261 Belgische natuurbranden tussen 1995 en 2015 vonden er maar vijftig plaats in zogenaamde ‘risicogebieden’. Een duidelijk teken dat er iets met de gegevens schortte.”

Militair domein

Na de reeks verwoestende branden van 2011, waarbij onder meer in Meeuwen-Gruitrode 400 hectare heide in vlammen opging, stelde de FOD Binnenlandse Zaken het ‘Nationaal Actieplan Natuurbranden’ op. Een van de speerpunten was een objectieve, meer accurate risicokaart die vorig jaar aan de UGent werd ontwikkeld. “Voor het onderzoek heeft masterstudent Arthur Depicker eerst alle bos- en heidebranden tussen 1995 en 2015 op een kaart gezet”, zegt Baetens. “Daarna hebben we gekeken naar het type ondergrond, de vegetatie en de activiteiten in het gebied. Die drie elementen spelen bij natuurbranden een essentiële rol. Hoewel de Ardennen enorm bosrijk zijn, ligt het brandrisico er relatief laag. Je hebt er een erg vochtige ondergrond en weinig menselijke activiteiten. Daar tegenover staan de zanderige militaire domeinen in het noorden van Limburg, die door de droge vegetatie en vele schietoefeningen een bijzonder hoog brandrisico kennen.”

Zanderige heide

Op basis van verschillende statistische modellen slaagden onderzoekers erin om een duidelijke risicokaart op te stellen. “Op vlak van brandrisico steekt Limburg er met kop en schouders bovenuit”, stelt Baetens. Een kwart van ons grondgebied kent een ‘hoog’ tot ‘zeer hoog’ brandrisico. Vooral de zanderige heidegebieden in Noord-Limburg kleuren donkerrood. In de meeste andere provincies schommelt het percentage brandgevoelig gebied rond 5% of minder. “Enkel Antwerpen kent met 21% brandgevoelig gebied een vergelijkbaar risico.”

De onderzoekers stelden hun resultaten vorige week voor aan medewerkers van het Crisiscentrum van de FOD Binnenlandse Zaken en het Agentschap Natuur en Bos. Bedoeling is om de nieuwe kaarten te vergelijken met de huidige modellen en bij te sturen waar nodig.

Intussen loopt er aan de UGent alweer een vervolgonderzoek. “We werken aan een model dat moet voorspellen hoe branden zich verspreiden. Daardoor zullen brandweerkorpsen hun interventies hopelijk efficiënter kunnen organiseren.” De eerste resultaten worden pas op het einde van komend academiejaar verwacht.