Overlevenden 75 jaar na vlotramp in Godsheide: “Zoiets vergeet je nooit”

Print
Hasselt - 75 jaar. Zo lang is het geleden dat 35 kinderen en twee volwassenen om het leven kwamen bij de vlotramp in Godsheide, bij Hasselt. 24 personen konden worden gered. Jozef Thomis, Pierre Houben en Jean Houben waren erbij en herinneren zich de ramp alsof het gisteren was. “Zoiets vergeet je nooit”, klinkt het in koor.

Het was een koude vrijdag, die veertiende februari in 1941. Ondanks de Tweede Wereldoorlog - die op dat moment volop woedde – waren de kinderen uitgelaten. De schooldag zat erop en ze konden naar huis gaan.

Zoals elke dag moesten ze daarvoor met een vlot het Albertkanaal over. De brug waarmee ze die oversteek normaal maakten, was een jaar eerder immers opgeblazen door Belgische troepen die op die manier de Duitsers wilden tegenhouden. “Maar dat vlot was niet veilig. Het was niet goed gemaakt”, klinkt het eensgezind bij onze gesprekspartners.

Enkele minuten

Het vlot, een plankenvloer op lege tonnen, was zo’n drie meter bij vier. Een werkman van de stad Hasselt trok het aan een winch naar de overkant. “Toen we bij het vlot aankwamen, zei de onderwijzer die ons begeleidde dat iedereen op het vlot moest”, vertelt Jozef. “Dat vlot was gemaakt om een vijftiental personen te vervoeren, maar op het moment van de ramp stonden er liefst 61 mensen op. Dat waren er natuurlijk veel te veel”, vult Pierre aan.

“Het vlot raakte overbelast en toen het te water ging, kantelde het meteen”, aldus Jozef. “Omdat niemand zich kon vasthouden, schoof iedereen naar dezelfde kant. Ik stond achteraan het vlot en kon me net op tijd redden. Maar toen ik op het droge kwam, zag ik hoe het vlot helemaal over de kop ging en alle opvarenden in het ijskoude water terechtkwamen. Dat alles heeft maar enkele minuten geduurd. Ik heb het allemaal gezien en kan je zeggen: het was afgrijselijk, chaos tot en met.”

Geschreeuw

Vrijwel meteen kwamen Duitse soldaten en buurtbewoners toegesneld. “Iedereen had het geschreeuw van de kinderen gehoord”, klinkt het bij de broers Houben. “In die tijd was er nog niet zoveel lawaai als nu. Een vrouw heeft later gezegd dat ze de kinderen zelfs hoorde schreeuwen tot in Bokrijk, enkele kilometers verderop.”

Met man en macht werd geprobeerd zo veel mogelijk slachtoffertjes te redden. “Ook een schipper kwam ter hulp”, zegt Pierre. “Hij heeft er alles aan gedaan om het vlot recht te trekken zodat de kinderen die er onder lagen gered konden worden. Die man is voor mij een echte held, maar hij heeft er nooit erkenning voor gekregen.”

Zware tol

Ondanks de verwoede reddingspogingen eiste de vlotramp een erg zware tol. Liefst 37 doden vielen er te betreuren. “Daarbij ook mijn broertje Louis. Hij werd pas een dag na de ramp uit het water gehaald”, vertelt Jozef. Pierre en Jean verloren op hun beurt twee nichtjes.

“De ramp was een catastrofe voor Godsheide. Praktisch elk gezin werd getroffen. Er waren zelfs gezinnen die drie tot vier kinderen verloren”, aldus Pierre, die zelf wel gered kon worden. “Toen ik in het water lag, heb ik me op een of andere manier omhoog getrokken. Toen ik boven kwam, hebben ze me dan uit het water gehaald.”

Ook voor Jean liep het goed af. “Ik werd gered door Henri Berx, één van de andere kinderen die op het vlot zaten. Hij greep mijn haar vast en trok me zo uit het water. Datzelfde deed hij ook met enkele andere kinderen.”

Zondebok

Volgens de drie was de ramp vooral te wijten aan een gebrek aan reglementering. “Er hadden nooit zo veel mensen op dat vlot mogen zitten”, zegt Pierre. “Maar dat kon allemaal omdat er toen geen wetten waren. Die worden pas gemaakt als het kwaad geschied is. De slachtoffers kregen in die tijd ook geen hulp, zoals dat nu wel gebeurt. Er was geen organisatie. We moesten alles zelf oplossen en verwerken."

De arbeider die het vlot bediende, werd uiteindelijk veroordeeld. Ook naar de onderwijzer en de priester werd met een beschuldigende vinger gewezen. "Ze moesten toch een zondebok hebben hè", vertelt Pierre. "Dat is bij elke ramp zo. Ze zoeken altijd iemand. En als je een hond wil slaan, is een stok snel gevonden. Er zijn zeker fouten gemaakt, maar wie is zonder zonden? De ramp is nu eenmaal gebeurd. Wij hebben het geluk gehad om er levend uit te komen. Vele leeftijdsgenootjes hadden dat geluk niet."

Herdenking

De drie heren vinden het dan ook erg belangrijk dat de ramp herdacht wordt. Dat gebeurt elk jaar op 14 februari met een herdenkingsmis in de kerk van Godsheide. Nadien worden bloemen neergelegd bij het herdenkingsmonument en bij de individuele graven van de slachtoffertjes.

%>

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio