Rwandese hitteams zijn actief in België (deel 1)

Print
Rwandese hitteams zijn actief in België (deel 1)

Foto: Belga

Er zijn sterke aanwijzingen dat Rwandese hitteams ook in ons land actief zijn. De Canadese journaliste Judi Rever, die moordpartijen in opdracht van het Rwandese regime aan de kaak stelde, heeft daarom in juli vorig jaar bewaking van de Belgische Staatsveiligheid gekregen. Een week lang reisde ze rond in een gepantserde Mercedes met twee lijfwachten aan haar zijde om Rwandese opposanten te spreken.

De aanwijzingen dat Rwandese moordcommando’s ook in ons land actief zijn, stapelen zich. Midden vorig jaar kreeg de Canadese journaliste Judi Rever een week lang bewaking van de Belgische Staatsveiligheid. We konden zelfs de hand leggen op het contract dat Rever met de Staatsveiligheid moest afsluiten.

Ook een Belgische journalist en zijn echtgenote krijgen discrete bescherming tegen Rwandese bedreigingen, zo vernamen we uit goede bron. Naar goede gewoonte willen noch de Staatsveiligheid, noch het ministerie van Justitie of Buitenlandse Zaken commentaar geven, al erkent Buitenlandse Zaken wel dat de betrokken Belgische diensten op de hoogte zijn van spanningen binnen de Rwandese gemeenschap in ons land.

In ons dossier in De Plus van vorige week zaterdag ook een getuigenis van de Rwandese oud-majoor Robert Higiro die door het regime in Kigali aangezocht was om een moordteam voor twee opposanten in Zuid-Afrika samen te stellen. Higiro heeft eerder dit jaar politiek asiel in ons land gekregen.

Het Rwandese regime stuurt wel meer moordteams op pad in het buitenland. Het laatste slachtoffer is kolonel Patrick Karegeya, de voormalige chef van de Rwandese externe inlichtingendiensten die op 1 januari 2014 gewurgd in een hotel in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg is teruggevonden.


Na een threat analysis beoordeelde de Veiligheid van de Staat de bedreiging tegen Judi Rever op niveau drie (van de vier). Rever: “Niveau drie is een heel ernstige bedreiging, niveau vier is top level threat, dan weten de veiligheidsdiensten wie een aanslag op je beraamt.”

Ook een Belgische journalist en zijn echtgenote krijgen discrete bescherming, zo vernamen we uit goede bron. “De Staatsveiligheid geeft geen commentaar op concrete dossiers of personen”, zo verklaarde een woordvoerder in een reactie per mail.

Het Rwandese regime stuurt wel vaker moordteams op pad. Het laatste slachtoffer in de rij is kolonel Patrick Karegeya, de voormalige chef van Kagame’s externe inlichtingendiensten, die op 1 januari 2014 gewurgd in een hotel in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg werd teruggevonden.

Thriller

Het verhaal van Judi Rever, die eerder in de Canadese pers moordpartijen in opdracht van het Rwandese regime aan de kaak stelde, leest als een thriller. “Ik doe al drie jaar research voor een boek over de oorlogsmisdaden van het Rwandese regime”, zegt ze in een telefoongesprek. “In juli 2014 was ik op werkbezoek in Europa, ik wilde verschillende Rwandese dissidenten interviewen. Op een avond nam ik de trein van Den Haag naar Brussel. Ik had weinig bagage bij me en nam de metro naar mijn hotel in de benedenstad. Toen ik daar aankwam, zag ik een gepantserde Mercedes voor de deur staan. Hier zijn celebrities op bezoek, dacht ik nog. Toen ik het hotel binnenstapte, zag ik dat ze naar me keken. De receptionist vroeg mijn naam en hij zei meteen: ze verwachten je. Ik schreef me in, draaide me om en een man sprak me aan. Hij werkte voor de Belgische Staatsveiligheid. A very nice, middle aged man. Hij toonde me zijn legitimatiekaart en had twee agenten bij. Hij presenteerde me een contract dat ik getekend heb (zie illustratie) en hij zei me dat de Belgische regering gemandateerd was om me een week lang bescherming te bieden. Waarom, vroeg ik. I was bewildered, ik was verbijsterd.”

Geloofwaardig

Rever wilde meer weten. “De agent vertelde me dat de Belgische regering geloofwaardige informatie had dat de Rwandeseambassade in Brussel voor mij een bedreiging betekende. De hoofdagent vergezelde me bij ieder interview. We reden rond in de gepantserde Mercedes en de agent boekte een kamer naast de mijne. Telkens we terugkeerden in het hotel, inspecteerde hij mijn kamer van boven tot onder, tot en met de badkamer. Zoiets is terryfying, ik verstond het niet echt. Judi, dit is heel ernstig, zei de agent me, maar hij kon me geen verdere details geven. “

De Staatsveiligheid gaf haar geen verdere uitleg over de aard van de bedreiging, maar een Rwandese dissident die naar eigen zeggen contact had met de Belgische inlichtingendienstenen zei haar dat de Belgische diensten meer wisten. Rever: “Die Rwandees zei me dat de Belgische diensten communicatie onderschept hadden tussen niet nader bepaalde mensen in België en een man in Kigali, de diplomaat Didier Rutembesa. Die is door Zuid-Afrika uitgewezen omdat hij verdacht werd van betrokkenheid bij de moord op Patrick Karegeya. President Kagame wilde dat Rutembesa op de Rwandese ambassade in Brussel zou gaan werken, maar België weigerde hem te accrediteren. Rutembesa zei blijkbaar in dat telefoontje dat hij een val zou spannen voor mij. That was quite chilling.”

Dochter bedreigd

Het leven van Judi Rever is grondig veranderd. “De Canadese inlichtingendiensten hebben me gewaarschuwd om niet meer naar Afrika of Europa te reizen. Ik heb nogal wat uitdagingen op het vlak van veiligheid gekend. Eén van de meest angstaanjagende episodes was in december 2013. Na twee jaar research publiceerde ik toen in het Amerikaanse blad Foreign Policy het verhaal over twee Rwandese topmilitairen die als vredessoldaten in Afrika werkten, maar die verdacht werden van misdaden tegen de mensheid. Eentje leidde de missie in Darfoer, een andere was aan de slag in Mali. Binnen de vijf dagen kreeg ik thuis een heel beangstigende boodschap op mijn antwoordapparaat. Het was overduidelijk een Afrikaanse vrouw die het geluid van geweervuur nadeed. Ze vermeldde de kleur rood en noemde de naam van mijn jongste dochter. Dit was een directe bedreiging van mijn familie. Ik heb de lokale en federale politie in Canada verwittigd, de inlichtingendiensten, Buitenlandse Zaken. In maart werd ik gecontacteerd door Rwandese dissidenten die me vertelden dat er Rwandese agenten naar Canada gestuurd waren. Ik kijk nu voortdurend om. Als ik weg ga, speur ik de omgeving af. Dit heeft mijn leven dramatisch veranderd.”

Geen reactie

Het ministerie van Justitie, waaronder de Staatsveiligheid valt, wilde niet reageren. “We geven geen commentaar op individuele dossiers”, zegt woordvoerster Sieghild Lacoere. Ook de Staatsveiligheid wil “geen commentaar geven”, maar in een reactie per mail zegt een woordvoerder dat “de Staatsveiligheid niet beslist wie bescherming krijgt en wie niet. Het Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse (OCAD) maakt een risicoanalyse en kan op basis hiervan aan het ADCC (Crisiscentrum) vragen om maatregelen te nemen.”

Staatsveiligheid gefrustreerd

We hebben wel uit goede bron vernomen dat de Staatsveiligheid zwaar gefrustreerd is dat de Belgische politici, die regelmatig op de hoogte worden gebracht van de Rwandese bedreigingen, niets met deze informatie doen.

De woordvoerder van Buitenlandse Zaken zegt dat men “op de hoogte is dat de Rwandese diaspora in België sympathisanten van het regime in Kigali telt, maar ook oppositiepartijen. De betrokken Belgische diensten plegen hierover overleg.” Voorts stelt Buitenlandse Zaken dat “de voorbije jaren geen enkele accreditievraag voor een Rwandese ambassadeur of een medewerker geweigerd is.”

Judi Rever is niet de enige die in ons land de Rwandese hitteams moest vrezen. Vorig jaar kon u in deze krant (17 mei 2014) lezen dat de Rwandese oud-premier Faustin Twagiramungu, die in Henegouwen woont, vier dagen lang politiebescherming kreeg. OCAD had aanwijzingen voor “een heel concrete bedreiging vanuit een derde land”.

“Ik heb sinds vorig jaar geen verdere bescherming meer gekregen van de Belgische veiligheidsdiensten”, zegt Twagiramungu in een telefoongesprek, “maar ik heb nog altijd schrik. In de winter kan ik na vijf uur niet meer buitenkomen, dat kan alleen als het nog licht is. Wat me vooral angst aanjaagt, is de metro, ik kijk altijd rond me heen of er niemand opduikt om me voor een metrostel te gooien.”

Twagiramungu is duidelijk: de Rwandese president Kagame leeft in permanente angst omdat hij zich bedreigd voelt. “Ik zie hiervoor volgende elementen: de BBC-reportage Rwanda, an untold Story bracht in oktober vorig jaar het verhaal over de slachtpartij in Kibeho, waar Kagame 8.000 mensen liet afslachten. Voorts was er de arrestatie van Emmanuel Karenzi Karake in Groot-Brittannië, een van de vertrouwelingen van Kagame. Karake was in de jaren negentig verantwoordelijk voor heel wat politieke moorden. Tenslotte is er heibel over de pogingen van Kagame om de grondwet te veranderen. Kagame wil een republikeinse monarchie in Rwanda vestigen. Zolang Kagame president is, geniet hij van wettelijke onschendbaarheid. Inderdaad, hij zou de belangrijkste ‘klant’ van het Internationaal Strafhof in Den Haag moeten zijn.”

Twagiramungu is ervan overtuigd dat de Rwandese inlichtingendiensten goed georganiseerd zijn: “Ze hebben de beste opleidingen in de VS en Israël gekregen. Rwanda stuurt van alle landen het meest aantal kandidaten naar de Mossad in Israël. Ik weet waarover ik het heb, ik heb in zijn regering gezeten.”