25 jaar werk aan Bilzers woordenboek

Bilzen - Dérjaoger, zjoarmaeker, bakkepie, keskenoates, het zijn maar enkele voorbeelden uit het kleurrijk Bilzers dialect. Stefan Geurts verzamelde ze 25 jaar lang en bundelde zo ruim 10.000 Bilzerse dialectwoorden in zijn ‘Dizjitaole Diksjenaer van ’t Bilzers’.
De ‘dikjsenaer’ is het levenswerk van Stefan Geurts. Het is niet alleen een handig opzoekwerk, maar ook een klankarchief voor het nageslacht, want het is een gesproken woordenboek. En dat maakt het zo uniek.

Stefan Geurts is een rasechte Bilzenaar. “Maar in de jaren ’70 moest ik beroepshalve naar Hasselt verhuizen. Ik woonde tot mijn 22ste in de Kloosterstraat in Bilzen.” De stad waar ook zijn vader, grootvader, overgrootvader en betovergrootvader opgroeide.

Meer dan tien Geurtsgeneraties leefden in Bilzen. En natuurlijk spraken zij Bilzers. Dat dialect blijft me fascineren”, aldus de trotse auteur.
Om te vermijden dat dit stukje cultureel erfgoed zou verloren gaan, startte Stefan in 1984 met “de sappige sjaune Bilzerse kal” vast te leggen. Een kwarteeuw later is Stefans levenswerk klaar.

“Vooral de klankregistraties maken deze verzameling uniek. Het is geen academisch werk, maar wel de neerslag van een mondelinge taal, die gedurende vele generaties werd overgedragen van vader op zoon.” Stefan werkte 25 jaar aan zijn project. Maar het resultaat mag er zijn: een kanjer van meer dan 750 bladzijden. Daarenboven bevat het werk meer dan 10.000 klankregistraties, zo weet je meteen hoe alle trefwoorden uit het woordenboek precies uitgesproken moeten worden. Daarnaast krijg je een opsomming van specifieke uitdrukkingen en gezegden, de Bilzerse werkwoordsvormen en vervoegingen, een overzichtstabel van de Bilzerse voornaamwoorden, typisch Bilzerse voornamen, een beknopt overzicht van de Bilzerse spelling en een beschrijving van de specifieke kenmerken van het Bilzers.

Digitaal
Voorlopig is het woordenboek alleen digitaal beschikbaar. De dvd kan je bestellen door overschrijving van 34,50 euro op rekening 784-5500556-03 van Stefan Geurts, met als mededeling “Bestelling dvd Bilzers + uw toezendingsadres”. Een ingekorte versie- zonder geluidsbestanden - is te verkrijgen als cd-rom door overschrijving van 24,50 euro. Tot 31 maart 2009 kunnen geïnteresseerden via e-mail een papieren uitdruk bestellen (bilzers@hotmail.be). Stefan kan je ook bereiken op het nummer 011/22.14.91.

Erik SMEYERS

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio