Het gemis

23/07/'10 Aflevering nr. 1077 - Haar ogen stonden dwaas. Haar wenkbrauwen zaten in de knoop. Ze ging op de grond liggen om te slapen. Enkele uren eerder had ik van de dierenarts een telefoontje gekregen met de vraag of Noola misschien op een steen had gebeten. Ik kon me niet voorstellen waarom een hond zoiets zou doen. Negen kleine tanden had ze gebroken, en die moesten er allemaal uit. Plots met negen tanden minder door het leven, toch een zware klap.

Zondagochtend stonden we met onze oudste in het treinstation. Hij keek uit naar een week op kamp: “Misschien leer ik daar wel een fijn meisje kennen.” Toen hij hoorde dat er zestig jongens meegingen en slechts twee meisjes, liet hij het niet aan zijn hart komen: “Nieuwe vrienden maken zou ook leuk zijn.”

Enkele jaren geleden plantten we lavendel rond ons rozenperkje. Een van de lavendelplanten overleefde de winter die volgde niet. Het gat in de haag stoorde me niet omdat ik gemakkelijk bij de rozen kon als er gesnoeid moest worden. Maar mijn vrouw had gelijk dat een haag met een gat erin geen zicht was.

Een maand geleden vulde ik de leegte met een nieuwe lavendelplant die eigenlijk te klein was en waarvan de bloemen er anders uitzagen dan die van zijn buurplanten. Het gat was dan wel gedicht, maar het zag er toch niet echt goed uit. Ik beloofde dat ik deze winter voor een nieuwe plant zou zorgen.

Onze jongste had het eerst best naar zijn zin om alle aandacht te krijgen nu zijn oudere broer er niet was. Maar na twee dagen opperde hij al: “Nooit gedacht dat ik dit zou zeggen, maar ik mis ‘m, m’n broer.”

In de droom waarmee ik deze ochtend wakker werd, stond ik met enkele dames aan een marktkraam te kletsen. De marktkramer vroeg me waarom mensen hun fototoestel soms laten vallen. Heeft met evenwicht te maken, antwoordde ik. Hij was tevreden met mijn antwoord. Plots waren de man en zijn kraam uit het straatbeeld verdwenen. Ik vroeg aan de dames wat er gebeurd was. Zij begrepen niet waarover ik het had: “Een marktkraam? Hier? Nooit gezien.”

De meloenen waar ik mijn neus aan zette, lieten weinig van hun parfum los. De mevrouw van de groentezaak kwam me helpen. Met z’n tweeën stonden we aan de ‘cavaillons’ te snuiven. “Deze ruikt naar niks,” zei ik. Ze gaf me een andere: “Deze is heerlijk.” In onze speurtocht naar de lekkerste meloenen volgde mijn neus die van haar op de voet. Best een intieme bedoening, besefte ik plots. Ik hoorde haar giechelen. Bedacht zij misschien hetzelfde? In de tijd van de meloenen besef je wat je de rest van het jaar moet missen...

Ik zat met m’n jongste op een terrasje. Terwijl we op onze bestelling wachtten, lazen we ieder in ons eigen boek. Twee jaar geleden was ik al eens aan ‘The Rainbow’ van D.H. Lawrence begonnen, maar het boek pakte me toen niet. Ik miste misschien het geduld om een oudere roman tot mij te nemen - veel beschrijvingen, lange passages waarin weinig lijkt te gebeuren, zo dacht ik toen.

Een week geleden begon ik er opnieuw aan en was onder de indruk van de prachtige taal en de psychologische inzichten van Lawrence. Ik vertelde aan m’n jongste hoe een boek van honderd jaar geleden vandaag nog kan verrassen. Hij was nieuwsgierig. Ik sloeg de roman op een willekeurige plaats open en las hem een bladzijde voor. Dankzij zijn Amerikaanse moeder is hij tweetalig. Hij vond het prachtig: “Ik versta wel niet elk woord, en toch begrijp ik het helemaal.” Hij vroeg me of hij op zijn beurt wat mocht voorlezen. Voorlezen en voorgelezen worden, wat een kostbaar genot. Spijtig genoeg kwam de kelner te vroeg met ons eten aan.

Ik zat wat tv te kijken bij m’n moeder. Een van de vele kookprogramma’s op de buis. Ik vertelde haar niet hoe ik me ergerde aan het taalgebruik van de chef: ‘cuisson’, ‘sole’, ‘receptuur’. Daar bestaan toch mooie Nederlandse woorden voor: kooktijd, zeetong, recept. Geen gemis in onze taal. Het deed me plezier toen mijn moeder plots opmerkte: “Frans, ik erger me toch zo aan woorden zoals ‘cuisson’, ‘sole’ en ‘receptuur’.”

In Lyon, op weg naar Zuid-Frankrijk, hoorde ik op ‘Radio France Culture’ een interview met een jonge theatermaker uit Antwerpen. Altijd fijn om in het buitenland waardering te vinden voor kunstenaars van bij ons. Op een vraag over zijn stad vertelde de jongeman van theatergezelschap ‘tg STAN’ dat Antwerpen maar een klein provinciestadje is, geen aanrader voor een bezoeker aan België, niets te zien, bovendien hangt er de schaduw van extreem rechts boven. In België, zo rondde hij af, is er eigenlijk maar één stad, en dat is Brussel. Stad van ‘A’, maar blijkbaar toch niet van elke Antwerpenaar...

Het gemis van enkele tanden, van een zoon of een broer die weg is, een marktkraam in een droom, de geur van een vrucht, van een woord of een indrukwekkende romanschrijver... Het zijn allemaal vormen van een dieper gemis, vaak noodzakelijk om iets nieuws binnen te laten. Gemis, als winst.

Their coming together now, after two years of married life, was much more wonderful to them than it had been before [...] Wherever they walked, it was well, the world re-echoed round them in discovery. They went gladly and forgetful. Everything was lost, and everything was found.

Ik keek naar het lavendelhaagje en merkte dat het niet meer nodig was om de nieuwe plant die te klein was en andere bloemen had, te vervangen. De takjes van de nieuwe lavendel zaten verstrengeld in die van de oudere planten, en de bloemen zagen er hetzelfde uit. De haag was gaaf. Zat er ooit een gat in? Echt waar?

Good luck en tot ziens.

Dr. Frans BAERT

ReactiesWat vind jij?

Er zijn nog geen reacties op 'Het gemis'.