IJs wordt (te) dun voor Canadese ijsbeer

25/02/'08 De ijsberen in Canada worden langs alle kanten belaagd, maar de regering lijkt geen haast te hebben om de diersoort te beschermen. Milieuorganisaties maken zich zorgen over de klimaatverandering, de impact van de olie- en gasontginning en de steeds drukkere scheepvaart in het Hoge Noorden.

Canada herbergt dertien van de negentien ijsberenpopulaties in de wereld. De grootste bedreiging vormt het afsmelten van het poolijs door de klimaatverandering. Amerikaanse wetenschappers schatten dat tegen 2050 twee derde van de ijsberen zullen verdwenen zijn. Zeven van de negentien subpopulaties zijn in hun voorbestaan bedreigd.

Door het smelten van het ijs rond de Noordpool wordt het territorium waar de ijsberen op robben jagen kleiner. Het kortere jachtseizoen heeft een impact op de vetreserves van de beren en op de productie van moedermelk voor de berenjongen. De geboorteaantallen van jonge ijsberen zijn de voorbije jaren met vijftien procent gedaald.

De opwarming van de aarde is niet het enige probleem voor de ijsberen, zegt Rachel Plotkin, een specialiste inzake biodiversiteit bij de in Vancouver gevestigde David Suzuki Foundation. “Ze lijden ook onder de accumulatie van toxische stoffen in het milieu. Daarnaast is er te toenemende impact van het scheepvaartverkeer, dat profiteert van het smeltende ijs. Er is de druk van de olie- en gasontginning. Toch heeft Canada de ijsberen niet als risicosoort erkend, omdat ze dan met een beheersplan voor de dag zou moeten komen.”

Voor de Commissie voor Bedreigde Diersoorten van de Canadese overheid is voor de ijsbeer “bijzondere waakzaamheid” geboden. In april 2008 wil ze een rapport uitbrengen over de gevaren die de ijsbeer bedreigen, op basis van statistieken en verwachtingen voor de rest van deze eeuw. Volgens Plotkin kan het dan nog tot 2012 duren voor er een beschermingsplan wordt uitgevoerd.

Omdat de ijsbeer in het poolgebied helemaal bovenaan de voedselpiramide staat, is hij bijzonder kwetsbaar voor de accumulatie van pesticiden en gevaarlijke stoffen als PCB’s, die de hormonenhuishouding overhoop gooien en kunnen leiden tot misvormingen bij de geboorte en immuniteitsproblemen. Verder blijft ook de “toeristische jacht” op ijsberen toegestaan in Canada.

Koloniale logica

Het Wereldnatuurfonds maakt zich vooral zorgen over de impact van de vervuiling door de scheepvaart en de ontginning van fossiele brandstoffen. Op 2 juni wil Canada opnieuw boorrechten verkopen aan grote olie- en gasbedrijven in gebieden waar de ijsbeer onder druk staat.

“In 2007 werden voor 600 miljoen dollar (405 miljoen euro) exploratierechten verkocht aan ExxonMobil”, zegt dr. Peter Ewins van het Wereldnatuurfonds. “De volgende verkoop draait rond de 2 miljard dollar (1,35 miljard euro). Er is geen plan op lange termijn en de regering zit nog altijd in het koloniale denkkader waarbij de wildernis moet worden ontwikkeld zonder stil te staan bij de consequenties.”

MC / IPS